Balaam, syn Beora

W marcu 1967 roku w Deir Alla (Jordania) w środkowej części doliny Jordanu, odkryto gipsowe inskrypcje (pierwotnie był to tynk w świątyni) zawierające imię: Bileam, syn Beora. Postać bardzo interesująca z punktu widzenia biblistyki, ponieważ to właśnie Balaam, syn Beora (Lb 22-24), pogański prorok przepowiedział, że z Judy wyjdzie Mesjasz, a jego pojawienie się obwieści Gwiazda. Nie jest to pierwszy poganin, który odgrywa dominującą rolę w dziejach Izraela, był także przecież Melchizedek, któremu Abraham złożył dziesięcinę, Jetro, teść Mojżesza, który składał ofiarę JHWH, Cyrus, Mesjasz, który „wyzwolił” Izraela, a także właśnie Balaam, postać która zapowiedziała Izraelowi Mesjasza.

Datowanie wieku inskrypcji wykazało, że pochodzi ona z około VIIIw. p.n.e. Sposób jej zapisania wskazuje, że została ona najprowdopodobniej przepisana z pierwowzoru istniejącego na zwoju (układ kolumn). Gipsowa inskrypcja oderwała się od ściany prawdopodobnie w czasie trzęsienia ziemii. O trzęsieniu ziemi wspomina Księga Amosa oraz Zachariasza:
Sło­wa Amosa, który był jednym spośród pasterzy z Tekoa: co widział w sprawie Izraela, za dni Ozjasza, króla Judy, i za dni Jeroboama, syna Joasza, króla Izraela, na dwa lata przed trzęsieniem ziemi. (Am 1,1),

I będziecie uciekać na dolinę wśród moich gór, bo dolina gór sięgać będzie aż po Asal; a wy uciekać będziecie, jak uciekaliście w czasie trzęsienia ziemi za dni króla Judy, Ozjasza. Wtenczas nadciągnie Pan, mój Bóg, i z Nim wszyscy święci. (Za 14,4-5).

Amos działał w latach około  750-749 p.n.e. Zachariasz wspomniał o tym samym trzęsieniu ziemii ponad 200 lat później. Jeśli Bileam działał w okresie podboju Kanaanu (ok 1200 roku p.n.e.) dostajemy rozsądny czas, w którym proroctwa Bileama mogły zostać wypowiedziane > spisane > a następnie utrwalone na murach świątynnych.

Oto zrekonstruowana treść proroctwa Bileama w moim tłumaczeniu z angielskiego:
Księga Nieszczęść Bileama, syna Beora. Był on boskim jasnowidzem.
i.1
Teofania
i.1 Bogowie przyszli do niego nocą.
Oglądał wizję zgodną z wypowiedzią El.
Powiedzieli do Bela, syna Beora:
„Tak się stanie, nikt nie przeżyje,
Nikt nie widział czegoś takiego co usłyszałeś!”
Balaam opowiada wizję swoim bliskim
i.5 Balaam wstał nazajutrz,
Przywołał przełożonych zgromadzenia,
i.6 I przez dwa dni nie jadł i gorzko płakał.
Potem jego bliscy przyszli do niego,
i powiedzieli do Bileama, syna Beora,
„Dlaczego pościsz, dlaczego płaczesz?”
i.7 Potem rzekł im: „Siądźcie, a powiem wam co mi powiedzieli bogowie Szaddaj,
I idźcie, zobaczyć dzieła boże!”
Balaam opisuje niebiańską wizję i jej skutki na ziemi
i.7 „Bogowie zebrali się razem;
i.8 Bogowie Szaddaj stworzyli Radę,
I powiedzieli do bogini Szagar:
‚Zaszyj, zamknij niebo gęstą chmurą,
Ciemność tam będzie, a nie blask;
Mrok, a nie przejrzystość;
i.9 I zaszczepisz strach w gęstym mroku.
i nigdy już nie wydasz dźwięku!’
i.10 I będzie tak, że żuraw znieważy orła,
A gniazdo sępów krzyknie w odpowiedzi.
Bocian, młode sokoła i sowa
i.11 Pisklęta czapli, wróbel i grupa orłów;
Gołębie i ptaki i ptactwo na niebie.
A pręt oprawi bydło;
Gdzie są maciory, tam zbierze się reszta,
Zające – jedzcie razem!
Swobodnie się karmcie, zwierzęta z pola!
I swobodnie pijcie, osły i hieny!”


Działanie Bileam by ocalić boginię i ziemię
i.12 Wysłuchajcie napomnienia, przeciwnicy Szagara i Isztara!
… wyszkolonego jasnowidza.
Do wyszkolonego janowidza cię zaprowadzą, i do wyroczni;
i.14 Do wonności mirry i do kapłanki.
Która pokrywa swe ciało olejkiem,
I naciera się oliwą z oliwek.
Do tego co niesie ofiarę w rogu;
i.14 Jasnowidz za jasnowidzem, i jeszcze kolejny.
Aż jeden jasnowidz się odłączył,
Napastnicy odłączyli się …
Napomnienia są strzeżone; Wrodzy bogowie są pokonani, bogini uratowana, a ziemia ocalona
i.15 Usłyszeli zaklęcia z oddali
Potem nastała choroba
i.16 I wszyscy oglądaliśmy akty rozpaczy.
Szagar i Isztar nie …
i.17 Prosiak przepędził geparda
A … wypędził młodego …
… podwójne ofiary
I ujrzał …

2 Comments

  1. Czy nie chodzi tu o Belę syna Beora, który był pierwszym królem Edomu, znanym nam z Księgi Rodzaju 36?

    Księga Jaszera mówi nam że Bela był synem Beora, a Beor synem Labana który był bratem Rebeki i teściem Jakuba / Izraela.

    Pozdrawiam
    George

    Odpowiedz

Odpowiedz na „GeorgeAnuluj pisanie odpowiedzi