Jahwe cwałujący na obłoku

Stary Testament kilkukrotnie opisuje pojawienie się Boga, są to tzw. teofanie. Bóg ukazuje się osobiście przy okazji wielu ważnych wydarzeń, jak np. pojawienie się na ziemi pierwszych ludzi, koniec potopu, gdy kładzie łuk na niebie, na Synaju, gdy daje Prawo. Ta ostatnia teofania bywa często przywoływana przez proroków, ponieważ w ich ujęciu doszło wtedy do powstania […]

Niech Hiob będzie przeklęty!

Egipcjanie przed podbojem obcych państw mieli zwyczaj przeklinać ich władców w imieniu swoich bóstw, aby osłabić ich siłę. Proces przeklinania wyglądał w ten sposób, że najpierw zapisywano imiona wszystkich władców, których zamierzano najechać, a potem w symbolicznym geście tłuczono tabliczki z listami imion tych władców. 

Bóg swoim świętym nie ufa i niebiosa nie są czyste w jego oczach

W filmie “Proroctwo” z 1995 roku główny bohater stwierdza, że “Nawet dziś aniołowie w niebie noszą broń okrutną”. Mają to być rzekomo słowa Apostoła Pawła, jednak uważny czytelnik Biblii od razu się zorientuje, że nie jest to prawdą. Zresztą nigdzie indziej w Biblii także ich nie ma. Najbliższe temu fragmentowi słowa znajdujemy w “Legendach Żydowskich” […]

Starożytne obrazy sceny biblijnej

Scena biblijna w ogrodzie Eden była inspiracją nie tylko artystów klasycznych czy współczesnych, ale także starożytnych. I to tak starożytnych, że wręcz trudno przyporządkować ich do jakiejś konkretnej kultury. Znamy przynajmniej trzy “ilustracje” starotestamentowej historii z Księgi Rodzaju, które znacznie ją poprzedzają.

Ewa – matka Elohim

Pierwsza kobieta, o której czytamy w Biblii ma na imię Ewa. Przynajmniej tak się przyzwyczailiśmy. Jej imię pojawia się w Piśmie Świętym czterokrotnie, dwa razy w Starym i dwa razy w Nowym Testamencie. Obie starotestamentowe wzmianki o Ewie znajdują się w Księdze Rodzaju. Po hebrajsku jej imię brzmi Hawwa (חַוָּה). Pozostałe dwa razy Ewa wspomniana […]

Raj utracony – nawet miasta pamiętają

Czy zastanawiała was kiedyś idea parku? Dlaczego w miastach mamy parki? Żeby być precyzyjnym, dlaczego w KAŻDYM mieście jest park? Dlaczego wszystkie wyglądają podobnie? Hasło “park” w Wikipedii jest bardzo skąpe, nie odkrywa przed nam skąd się wzięły parki, jej informacje odsyłają nas jedynie do średniowiecza. Idea parku miała się wziąć stąd, że artystokraci wydzielali w […]

Gehenna – piekło czy … dolina?

Gehenna, właściwie Dolina Synów Hinnona, leży u stóp wzgórza świątynnego w Jerozolimie. W Piśmie Świętym stała się ona synonimem potępienia i kary, czasami aż do tego stopnia, że tam gdzie w oryginale greckim mamy wyraz “gehenna” tłumaczenia podają “piekło”. Czy ta zamiana jest uzasadniona? Do pewnego stopnia tak, jednak nie można przekładu wyżej cenić niż […]

Kosmiczny mezalians i jego efekty w Księdze Rodzaju 6,1–6

Seksualny podtekst, zawiłość językowa i szczególna lokalizacja fragmentu Rdz 6,1–6 w cyklu biblijnych transgresji przysporzyły żydowskim i chrześcijańskim egzegetom trudności interpretacyjnych. W efekcie wokół tego fragmentu nagromadziło się bogactwo dodatkowego znaczenia w postaci komentarzy, apokryficznych rozwinięć oraz ludowych legend. Niniejszy artykuł stanowi próbę dotarcia do pierwotnego znaczenia opisanej w Rdz 6,1–6 relacji jaka zachodziła między […]

Czytając między wierszami – Bunt Synów Bożych

Biblia wniosła ważny wkład w proces tworzenia kultury europejskiej. Jest ona jednym z podstawowych obiektów analizy zarówno w wymiarze religijnym jak i naukowym. Pomijając owoce XIX wiecznych badań prowadzonych przez Ignaza Goldzihera[1], Juliusa Wellhausena[2] czy Williama Robertsona Smitha[3], które w sposób nie do przecenienia utorowały drogę późniejszym badaczom zajmijmy się powojennymi pracami nad tekstem Pisma Świętego. […]

Regiony i granice Niebios – część 1

Cały świat i wszechświat możemy podzielić na trzy regiony: naszą planetę, przestrzeń kosmiczną i mieszkanie Boga. Jest to podział logiczny choć nie wyrażony wprost w Biblii, przenika on nie tylko stworzony świat, ale przejawia się także w wielu innych aspektach. Chrześcijanie mają tutaj doskonałe pole do popisu – wyznajemy wiarę w Trójcę Świętą – więc […]

Potop, Arka, Noe – w Biblii, legendach i archeologii

Od dawna znane są sumeryjskie i babilońskie wersje historii o Arce i potopie m.in. z “Eposu o Gilgameszu” czy “Eposu o Atrahasise”, jednak najstarsza tabliczka z kompletnym epizodem o potopie pochodziła do tej pory z ok. XIII w. p.n.e Tekst odszyfrowany przez Finkela pochodzi z ok. 1850 roku p.n.e. co czyni go najstarszym tego typu świadectwem historii o potopie.

Święty Mikołaj a Odyn wikingów i Bóg JHWH

Co ma wspólnego miły staruszek z wielkim brzuchem wciśnięty w czerwony kubraczek w czerwonej czapce z bogiem Wikingów Odynem? Więcej niż ze świętami Bożego Narodzenia. Zawiłe są ścieżki rozwoju religii, transferu wierzeń i adaptacji starożytnych mitologii. Tak zawiłe, że ciężko jest ustalić jakim sposobem obecny wizerunek Świętego Mikołaja, choć przefiltrowany przez starożytne wierzenia Wikingów, ma […]

Czy Saul rozmawiał z duchem Samuela wywołanego przez pogańską wróżkę z Endor?

Historia z 1 Księgi Samuela 28,1-25 opowiada o udanej próbie wywołania z ziemi ducha Samuela przez wróżkę z miejscowości Endor. Duch miał być wywołany na życzenie Saula, który wcześniej rozkazał usunąć z kraju wszystkich ludzi parających się wywoływaniem duchów oraz podobnych im wróżbitów. Przybywszy w przebraniu do Endor[1], Saul wyjaśnia, że chce by wróżka wywołała […]

"Niema rady, musimy sami zabrać się do assyrjologji."

Wykład ten miał miejsce dnia 13 stycznia 1902 r. w berlińskiej Akademji Śpiewaczej w obecności cesarza i cesarzowej Niemiec, a dnia l lutego został powtórzony na zamku cesarskim w Berlinie. Drukowany dotąd w liczbie 60,000 egzemplarzy, wywołał olbrzymią dyskusję i osobną literaturę broszurową, głośną pod nazwą “Babel u. Bibel-Litteratur.” Teologowie niemieccy wystąpili przeciwko Fryderykowi Delitschowi […]