Starożytne obrazy sceny biblijnej

Scena biblijna w ogrodzie Eden była inspiracją nie tylko artystów klasycznych czy współczesnych, ale także starożytnych. I to tak starożytnych, że wręcz trudno przyporządkować ich do jakiejś konkretnej kultury. Znamy przynajmniej trzy „ilustracje” starotestamentowej historii z Księgi Rodzaju, które znacznie ją poprzedzają.

Możemy wskazać przynajmniej trzy starożytne zabytki archeologiczne, które zdają się ilustrować historię biblijną o Raju. Ciężko byłoby to udowodnić, ale jak patrzy się na przykład na tzw. „Pięczęć Kuszenia” trudno pozbyć się wrażenia, że jest to scena, w której kobieta i mężczyzna siedzą pod drzewem, a obok nich pojawia się wąż.

Znamy także odkrytą w 1932 w roku w Niniwie pieczęć przedstawiającą, cytując słowa odkrywcy: „idącą nagą, zgarbioną parę, próbującą ukryć swoją nagość i podążającego za nimi węża”. Pieczęć pochodzi z około 3500 roku p.n.e.

 In 1932 E. A. Speiser of the University Museum of Pennsylvania, discovered a seal near the bottom of the Tepe Gawra Mound twelve miles from Nineveh. He dated this seal at about 3500 B.C. It is the picture of a naked man and a naked woman walking as if utterly downcast and brokenhearted, followed by a serpent. The seal is about one inch in diameter, engraved on stone, and is now in the University Museum in Philadelphia. Speiser considers it to be "strongly suggestive of the Adam and Eve story."
Smith, George, The Chaldean Account of Genesis, London, Sampson, Manton, Searle & Rivington, 1880, s.88

Jednak wciąż najstarszym znaleziskiem uwieczniającym połączenie motywu drzewa i węża widnieje na małej, kamiennej płytce z Gobekii-Tepe w Turcji, datuje się ją na 12 000 lat p.n.e.

Gobekii-Tepe
Gobekii-Tepe

Nie wspominam tutaj o zabytkach literackich, bo ich także można by kilka wskazać. Przede wszystkim trzeba pamiętać o „Eposie o Gilgameszu”, w którym tytułowy bohater znajduje roślinny kolec, który daje ludziom nieśmiertelność. Gdy Gilgamesz odkrywa go na dnie oceanu, wraca z nim na powierzchnię, zostaje przechytrzony, przez…, no właśnie, węża, i traci wymarzone życie wieczne.

Historia o raju i upadku człowieka jest stara jak świat, ale czyż nie powinno to być oczywiste?

Dodaj komentarz